De Hondsbossche Sluis is de historische sluis in de Zaan, midden in het oude centrum van Zaandam. De sluis is na bijna vijf eeuwen nog steeds in gebruik en wordt met de hand bediend door een vijftigtal vrijwilligers.
De sluis is gesloten.
Op Goede Vrijdag 3 april 2026 is de sluis in bedrijf gesteld; de laatste vaardag was de dag na de herfstvakantie, zondag 18 oktober 2026.
Traditiegetrouw houden we bij wie het eerste door de sluis is gevaren. Dit jaar gaat die eer naar een rondvaartboot van Lovers die op Goede Vrijdag kort voor 10 uur arriveerde. Hij paste er maar net in. Het bootje achter hem moest een schutting wachten…
In 2026 zijn er 5974 schepen door de sluis gevaren. Dat zijn er bijna 2150 minder dan vorig jaar. Dat getal past in een dalende trend: in 2025 passeerden er ongeveer evenveel schepen als in 2024, ondanks het feit dat er dat jaar Sail2025 was met maar liefst 1542 doorvaarten. Tweede Pinksterdag was de drukste dag van het jaar met 242 doorvaarten. Dit vaarseizoen is de sluis 81 dagdelen gesloten geweest omdat er water afgevoerd moest worden uit Noord Holland via het naast ons gelegen gemaal. Door de stroming die daardoor aan de noordkant van de sluis ontstaat, is het niet veilig om te schutten. Ook de extreme warmte deze zomer heeft geleid tot sluiting van de sluis. Het was op 14 tropische dagdelen niet verantwoord voor de vrijwilligers om de sluis te bedienen. Al met al waren we 72% van de beschikbare dagdelen in 2026 open voor doorvaart. Dat is veel minder dan in 2025 (83%) maar iets meer dan in 2024 (66%).
Een overzicht van het aantal doorvaarten vanaf de hernieuwde opening van de sluis in 2015 vindt u hier
Verhalen over de sluis
Herbouw van het havenkantoor, augustus 2025: “Vandaag precies twee jaar geleden opende het regionale Dagblad Zaanstreek met de kop: ‘Bouw havenkantoor kan starten, vraag is wanneer’.
De Zaandamse overtoom, maart 2024: “Tussen 1609 en 1718 heeft er westelijk van de Hondsbossche Sluis een houten hellingbaan gelegen om schepen over de dam van de Binnenzaan naar de Voorzaan te slepen: de Zaandamse ‘overtoom’…..”
Huisjes en smuigers, juli 2023: “Aan de zuidzijde van de sluis staan twee huisjes. Ze zijn gebouwd in 1724…..”
De brug stond open…. , april 2023: ” Als u dacht dat in de file staan een moderne ergernis is ……”
Een sluiswachtersgezin, februari 2023: ” In 1935 wonen Cornelis Swartsenburg en zijn jonge gezin op de Hoogedam 11, in het krappe vochtige huisje aan de zuidoostzijde van de sluis …..”
Op de kruising, december 2022: ” Dat er niet alleen maar gevaren, gewacht en geschut werd in de sluis, toont deze foto uit 1955…..”
Sluiswachter Groot, december 2022: ” Dat het vastleggen van herinneringen vol valkuilen zit, laat onderstaande foto uit 1930 duidelijk zien …..”
Het laatste nieuws
Verklede types op de sluis
Op 17 juli 2026 werd de sluis bezocht door vier leden van het gewelddadige gok- en drugssyndicaat Peaky Blinders uit Birmingham. Althans, zo waren ze gekleed.
Interview met Rodi
De digitale krant Rodi spreekt willekeurige mensen aan met de vraag wat ze doen in Zaandam. Op 11 juli 2026 was de verslaggever op de sluis en trof daar een paar collega’s. De kop van het artikel nodigt niet echt uit tot doorlezen, maar het is echt de moeite waard om dat toch te doen.
Contact
U kunt met onderstaand formulier een bericht sturen aan het bestuur van de Stichting Vrijwilligers Hondsbosschesluis Zaandam. Bijvoorbeeld om u aan te melden als nieuwe vrijwilliger of om tips te geven, vragen te stellen, een mening te delen of een compliment te sturen.
NL 
EN